سفارش های امام صادق(ع) به شیعیان درباره اهل سنت

السلام علیک یا شیخ الائمه

امام صادق علیه السلام بر مدارا با پیروان مذاهب مختلف تاکید و به شیعیان توصیه می کردند که در برخورد با مذاهب مخالف با آن ها رفتاری پسندیده داشته باشند.

امام صادق علیه السلام بر مدارا با پیروان مذاهب مختلف تاکید و به شیعیان توصیه می کردند که در برخورد با مذاهب مخالف با آن ها رفتاری پسندیدهداشته باشند. در این نوشتار برخی از سفارش های امام صادق علیه السلام به شیعیان را بیان می کنیم.

رفتاری داشته باشید که بگویند این شیعه جعفری است

قَالَ لِی أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع‏: قْرَأْ عَلی مَنْ تَری أَنَّهُ یُطِیعُنِی مِنْهُمْ وَ یَأْخُذُ بِقَوْلِیَ السَّلَام… صَلُّوا عَشَائِرَکمْ وَ اشْهَدُوا جَنَائِزَهُمْ وَ عُودُوا مَرْضَاهُمْ وَ أَدُّوا حُقُوقَهُم … در این روایـت امـام صادق علیه السلام می فرماید: «به هر کس را دیدی که از من اطاعت می کند، سلام مرا به او برسان» سپس سفارش هایی می کند و بعد درباره مخالفان توصیه می کند که با آن ها رفتار خوب داشته باشید : «در میان این ها نماز بـخوانید، در تـشییع جنازه هایشان شرکت کنید، مریض هایشان را عیادت کنید و حقوقشان را ادا کنید.» در اخر حدیث هم می فرمایند: «به گونه ای رفتار کـنید کـه وقـتی این افراد شما را با این رفتار پسندیده می بینند، بگویند او شیعه و پیرو امام صادق(ع) است»(وسائل الشیعه، ج‏۱۲، ص: ۵)

مهربان بودن مسلمانان با هم

عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: الْمُسْلِمُ أَخُو الْمُسْلِمِ لَا یَظْلِمُهُ وَ لَا یَخْذُلُهُ وَ لَا یَخُونُهُ وَ یَحِقُّ عَلَى الْمُسْلِمِینَ الِاجْتِهَادُ فِی التَّوَاصُلِ وَ التَّعَاوُنُ عَلَى التَّعَاطُفِ وَ الْمُوَاسَاهُ لِأَهْلِ الْحَاجَهِ وَ تَعَاطُفُ بَعْضِهِمْ عَلَى بَعْضٍ حَتَّى تَکُونُوا کَمَا أَمَرَکُمُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ- رُحَمَاءَ بَیْنَکُمْ مُتَرَاحِمِینَ مُغْتَمِّینَ لِمَا غَابَ عَنْکُمْ مِنْ أَمْرِهِمْ عَلَى مَا مَضَى عَلَیْهِ مَعْشَرُ الْأَنْصَارِ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ ص.

امام صادق علیه السلام می فرمایند: «مسلمان برادر مسلمان است به او ستم نمى‏کند، تنهایش نمى‏گذارد، تهدیدش نمى‏کند، و سزاوار است مسلمان در ارتباط و پیوند و تعاون و محبت و مواسات با نیازمندان کوشش کند، و نسبت به یکدیگر مهربان باشند، تا مطابق گفته خداوند«رُحَماءُ بَیْنَهُمْ» نسبت به یکدیگر با محبت رفتار کنید، و حتى در غیاب آنها نسبت به امورشان دلسوزى کنید، آن گونه که انصار در عصر رسول اللَّه بودند. (الکافی (ط – الإسلامیه)، ج‏۲، ص: ۱۷۴- تفسیر نمونه، ج‏۲۲، ص: ۱۲۳)

حق بزرگ مسلمان بر مسلمان

وَ قَالَ(ع): الْمُسْلِمُ أَخُو الْمُسْلِمِ وَ حَقُّ الْمُسْلِمِ عَلَى أَخِیهِ الْمُسْلِمِ أَنْ لَا یَشْبَعَ وَ یَجُوعُ أَخُوهُ وَ لَا یَرْوَى وَ یَعْطَشُ أَخُوهُ وَ لَا یُکْسَى وَ یَعْرَى أَخُوهُ فَمَا أَعْظَمَ حَقَّ الْمُسْلِمِ عَلَى أَخِیهِ الْمُسْلِمِ؛

امام صادق علیه السلام می فرماید: «مسلمان برادر مسلمان است. و حق مسلمان بر برادر مسلمانش این است که اگر برادرش گرسنه باشد سیر نخورد، و اگر برادرش تشنه است سیراب نشود، و هر گاه برادرش جامه ندارد، جامه (زیادى) نپوشد، پس حقّ مسلمان بر برادر مسلمان خود چه حقّ بزرگى است»(الإختصاص، النص، ص: ۲۷ – الحیاه / ترجمه احمد آرام، ج‏۵، ص: ۱۴۰).

پشت سرشان نماز بخوانید

اسحاق بن عمار نیز مى گوید که امام صادق – علیه السلام – به من فرمودند: یَا إِسْحَاقُ! أَتُصَلِّی مَعَهُمْ فِی الْمَسْجِدِ؟ قُلْتُ: نَعَمْ. قَالَ: صَلِّ مَعَهُمْ فَإِنَّ الْمُصَلِّیَ مَعَهُمْ فِی الصَّفِّ الْأَوَّلِ کَالشَّاهِرِ سَیْفَهُ فِی سَبِیلِ اللهِ، اى ا سحاق! آیا با مخالفین در مسجدنماز مى گزارى؟ گفتم: آرى. امام فرمودند: با آنها نماز بگزار که نمازگزارنده با آنها در صف اوّل مانند شمشیرکشیده در راه خداست.(وسائل الشیعه، ج‏۸، ص: ۳۰۱)

در روایت دیگرى آن حضرت مى فرمایند: إِذَا صَلَّیْتَ مَعَهُمْ غُفِرَ لَکَ بِعَدَدِ مَنْ خَالَفَک؛ هنگامى که با آنها نماز مى گزارى گناهانت به میزان کسانى که مخالف تو هستند بخشوده مى شود.(من لا یحضره الفقیه، ج‏۱، ص: ۴۰۷)

با اخلاق خودشان معاشرت کنید

و در روایت دیگرى نیز آن حضرت به زید شَحّام فرمودند: یَا زَیْدُ خَالِقُوا النَّاسَ بِأَخْلَاقِهِمْ صَلُّوا فِی مَسَاجِدِهِمْ وَ عُودُوا مَرْضَاهُمْ وَ اشْهَدُوا جَنَائِزَهُمْ وَ إِنِ اسْتَطَعْتُمْ أَنْ تَکُونُوا الْأَئِمَّهَ وَ الْمُؤَذِّنِینَ فَافْعَلُوا فَإِنَّکُمْ إِذَا فَعَلْتُمْ ذَلِکَ قَالُوا هَؤُلَاءِ الْجَعْفَرِیَّهُ رَحِمَ اللَّهُ جَعْفَراً مَا کَانَ أَحْسَنَ مَا یُؤَدِّبُ أَصْحَابَهُ وَ إِذَا تَرَکْتُمْ ذَلِکَ قَالُوا هَؤُلَاءِ الْجَعْفَرِیَّهُ فَعَلَ اللَّهُ بِجَعْفَرٍ مَا کَانَ أَسْوَأَ مَا یُؤَدِّبُ أَصْحَابَهُ.

اى زید! با مردم [یعنى عامه و اهل تسنن] با اخلاق خودشان معاشرت کنید، در مساجدشان نماز بگزارید و مریضانشان را عیادت کنید و در تشیع جناز ههایشان حاضر شوید و اگر توانستید امام جماعت یا مؤذن آنها شوید این کار را بکنید که اگر شما چنین عمل کردید خواهند گفت: اینان جعفریان اند، خدا او را به بهتر از آنچه اصحابش را بدان تربیت کرد هاست ببخشاید و اگر این امور را ترک نمودید خواهند گفت: اینان جعفریان اند، خداوند با او بدتر از آنچه بدان اصحابش را تربیت کرد هاست رفتار کند.(من لا یحضره الفقیه، ج‏۱، ص: ۳۸۳)

در رفتار با اهل سنت به امامان معصوم(ع) اقتدا کنیم

معاویه بن وهب می گوید:قُلْتُ لَهُ کَیْفَ یَنْبَغِی لَنَا أَنْ نَصْنَعَ فِیمَا بَیْنَنَا وَ بَیْنَ قَوْمِنَا وَ بَیْنَ خُلَطَائِنَا مِنَ النَّاسِ مِمَّنْ لَیْسُوا عَلَى أَمْرِنَا قَالَ تَنْظُرُونَ إِلَى أَئِمَّتِکُمُ الَّذِینَ تَقْتَدُونَ بِهِمْ فَتَصْنَعُونَ مَا یَصْنَعُونَ فَوَ اللَّهِ إِنَّهُمْ لَیَعُودُونَ مَرْضَاهُمْ وَ یَشْهَدُونَ جَنَائِزَهُمْ وَ یُقِیمُونَ الشَّهَادَهَ لَهُمْ وَ عَلَیْهِمْ وَ یُؤَدُّونَ الْأَمَانَهَ إِلَیْهِمْ.

به امام صادق – علیه السلام – عرض کردم: رفتار بایسته ما با اقواممان و آنان که با آنها معاشرت داریم و شیعه هم نیستند چیست؟ امام – علیه السلام – فرمودند: به پیشوایان خود نگاه کنید و از آنان پیروى کنید، آ نگونه که آنان رفتار مى کنند شما نیز هما نطور رفتار کنید، به خدا سوگند آنان به عیادت بیماران غیر شیعه مى روند و بر جنازه هایشان حاضر مى شوند و به سود و ضرر آنها [هرچه حق باشد] گواهى مى دهند و امانت هاى آنان را به آنها بر مى گردانند.(الکافی (ط – الإسلامیه)، ج‏۲، ص: ۶۳۶).

به اهل سنت آن چه را می فهمند بگویید

عبد الاعلى گوید: شنیدم امام صادق علیه السّلام می فرمود: تحمل امر ما تنها به تصدیق و پذیرفتن آن نیست، از جمله تحمل امر ما پنهاندارى و نگهداشتن آن از نااهلش باشد. به شیعیان ما سلام برسان و به آنها بگو: خدا رحمت کند بنده‌ اى را که دوستى مردم (مخالفین ما) را به سوى خود کشاند، آنچه را می فهمند به آنها بگوئید و آنچه را نمى‌ پذیرند از آنها بپوشید. سپس فرمود: به خدا کسى که به جنگ ما برخاسته زحمتش براى ما از کسى که چیزى را که نمی خواهیم از قول ما می گوید بیشتر نیست. چون دانستید کسى (امر امامت و احادیث مخصوص ما را) فاش می کند، نزدش روید و او را از آن بازدارید، اگر پذیرفت چه بهتر و گر نه کسى را که بالاتر از اوست و از او شنوائى دارد بر او تحمیل کنید (تا منعش کند و بازش دارد) همانا مردى از شما مطلوبى که دارد چاره‌ جوئى و لطیفه کارى می کند تا حاجتش بر آورده شود، نسبت به حاجت من هم چاره‌ جوئى کنید چنان که نسبت به حوائج خود می کنید (یعنى با لطائف و حیل او را از فاش کردن اسرار ما باز دارید) اگر از شما پذیرفت چه بهتر و گر نه سخنش را زیر پاى خود دفن کنید (نشنیده انگارید) و نگوئید او چنین و چنان می گوید، زیرا نقل شما به دیگران، مردم را بر من و شما می شوراند. هان بخدا اگر شما آنچه را من می گویم بگوئید، اعتراف می کنم که شما اصحاب من هستید، این ابو حنیفه است که اصحابى دارد، و این حسن بصرى است که اصحابى دارد و من مردى قرشى و زاده رسول خدا (ص) هستم و کتاب خدا را فهمیده‌ ام، بیان همه چیز در کتاب خدا هست از ابتداء خلقت و امر آسمان و زمین و امر پیشینیان و پسینیان و امر گذشته و آینده و گویا همگى در برابر چشم من است و به آن می نگرم.( الکافی (ط – الإسلامیه)، ج‏۲، ص: ۲۲۲)

یادداشت: علی کفشگر فرزقی

منبع:

وسائل الشیعه- الکافی – تفسیر نمونه – الإختصاص- الحیاه – من لا یحضره الفقیه- وسائل الشیعه – پیشوایان شیعه پیشگامان وحدت

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *